De zelfportretten in de beeldende kunsten worden pas gemaakt sinds
de Renaissance, toen pas loonde het om de wereld te tonen dat je
kunstenaar bent. Een vlugge 500 jaar later wordt de term Selfie voor
het eerst gebruikt op internet. De Mona Lisa is een van de meest
bekeken schilderijen op de wereld. De Ted talks over het ware gezicht
van DaVinci is een van de meest bekeken Ted talks uitzendingen op
internet (over kunst). Waarom zijn we zo geobserdeerd over de status
van het gezicht op een specifiek moment?
Het woord selfie is bedacht door een astronaut Aki Hoshide die
zich verontschuldigde voor de onscherpe foto op internet, het was
namelijk een selfie van hem in de ruimte zwevend (!). Het woord
selfie was op internet verschenen en bestond dus echt. Flickr en
social media deden de rest en het woord was geadopteerd door de
wereld.
De eerste keer dat ik echt werd geconfronteerd met het feit dat ik
graag foto's van me selfzie (woordgrapje), was ongeveer een jaar
geleden. Na de reis in Maleisië met mijn vriend had ik een mooi
fotoboek gemaakt. Hij complimenteerde mijn boek, en voegde er lachend
aan toe: je hebt alleen wel veel foto's van jezelf erin gezet!
Uiteraard ontkende ik dit, maar na samen te hebben geteld bleek hij
inderdaad gelijk te hebben. Waarom had ik dubbel zo veel foto's van
mijzelf erin gezet? Vond ik het nodig om een bewijs te leveren dat ík
in Maleisië was geweest? Alsof ik foto's van iemand anders zou
gebruiken op mijn Facebook post, en het pas de waarheid wordt als ik
ook echt zelf op die foto sta... wat een onzin!
Een vriendin van mij vertelde een verhaal over een vrouw die veel
alleen reisde. Zij ging samen met haar backpack de hele wereld rond
en kwam altijd terug met mooie verhalen. Om haar verhalen te
ondersteunen maakte ze graag foto's. Echter had ze niemand om de
camera aan te geven (en we weten allemaal: als alleen reizende vrouw
geef je niet zomaar je camera uithanden aan een vreemde met
sportschoenen aan). Dus ze besloot om altijd haar backpack op de foto
te zetten. Aangezien in deze wereld alles voor minstens 2 personen
bedoeld is (ooit in restaurant een tafel met 1 stoel gezien?) zette
ze dus altijd haar backpack op de lege stoel tegenover haar, en
vereeuwigde de tijdelijke rustplaats van de tas op internet. Ik vond
de vrouw direct sympathiek en had nog nooit een woord met haar
gesproken.
Het ontstaan van de zelfportretkunst had in de 15e eeuw onder
andere een financiële reden, de kunstenaar kon zo laten zien aan de
mecenas (financiële partner) wie hij was zodat daar nooit een
misverstand over kon bestaan. De selfies waren dus voor sommigen van
levensbelang. Tegenwoordig kunnen we hier helaas geen geld meer mee
verdienen (stel je eens voor!), dus waarom doen we dit dan? Ik denk
dat het antwoord ligt in: het achterlaten van een kontafdruk op de
wereld. In dit geval een face-print. In Riga heb ik een
tentoonstelling gezien van een leeftijdsgenoot die afval omtoverde
tot voorwerpen met een wiel. Haar theorie was dat wij tegenwoordig
onszelf voelen verdrinken in de massa, en daarom iets zoeken om de
wereld te laten zien dat wij er waren. Al haar gevonden voorwerpen
hadden een wiel waarmee ze een spoor achterlieten als ze zouden gaan
rijden: een uniek achterblijfsel van hun bestaan. Aangezien we niet
allemaal zo creatief zijn, verzinnen we een andere manier om
kruimeltjes achter te laten in de virtuele wereld. En wat is er nu
meer uniek dan je eigen gezicht?

Geen opmerkingen:
Een reactie posten